seminarium 3a

Jidyszowy początek lata

Początek lata w CKJ zawsze oznacza intensywną naukę jidysz. Dziś rozpoczęliśmy 20. Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jidysz, które odbywa się zarówno w formule online, jak i stacjonarnie. Na czterech poziomach zaawansowania uczy się kilkudziesięciu studentów z Polski, Europy i USA. Dzięki Fundacji Shalom – organizatorowi seminarium – mają oni okazję poznać nie tylko język, ale dowiedzieć się również wielu ważnych informacji o historii Żydów aszkenazyjskich.

Podczas wykładu inauguracyjnego uczestników powitały koordynatorki projektu – Michalina Jadczak i Natalia Chmielarz. Dyrektor Gołda Tencer zwróciła się do słuchaczy w języku jidysz, zachęcając ich do intensywnej nauki i poznawania tradycyjnej żydowskiej literatury. “Jidysz to nie umarły język, ale język umarłych” mówiła Gołda Tencer, cytując Isaaca Baszewisa Singera.

Hanna Pałuba, wicedyrektor Teatru Żydowskiego ds. CKJ, podkreśliła hybrydowy charakter tegorocznego seminarium, wyrażając nadzieję, że wszyscy uczestnicy będą mogli w przyszłym roku spotkać się w Warszawie.

Wśród lektorów seminarium w tym roku znaleźli się: Aleksandra Gluba, Anna Szyba, Martyna Steckiewicz, Alla Marchenko, Agata Reibach, Magdalena Kozłowska, Natalia Krynicka, Karolina Szymaniak i Philip Schwartz. Warsztaty i konwersacje prowadzą: Karolina Szymaniak, Tak Hever-Chybowski, Anna Rozenfeld, Ethel Niborski, Magdalena Kozłowska, Karo Wegner. W czasie seminarium wysłuchamy też wykładów Magdaleny Kozłowskiej, Agaty Araszkiewicz, Joanny Nalewajko-Kulikov, Karoliny Szymaniak, Piotra Rypsona, Orena Cohena, Agnieszki Żółkiewskiej.

Przed nami intensywny jidyszowy początek lata. Więcej informacji na naszej stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny.

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

UTW podsumowanie 2022 (1)

Podsumowanie działań UTW w roku akademickim 2021/2022

Rok akademicki 2021/2022 był czasem przejścia, czasem hybrydowych działań słuchaczy. Z jednej strony spotkania poprzez ekran komputera i lekcje hebrajskiego i jidysz online, nagrania wykładów. Z drugiej zaś spotkania przy Andersa 15, a podczas nich działania w obrębie warsztatów: teatralnych, pantomimicznych, piosenki, kuchni żydowskiej, a także warsztatach sztuki inspirowanej tradycją żydowską.

Dziękujemy Dyrekcji, Pani Gołdzie Tencer za to, że Uniwersytet dla nas stworzyła, Pani Hannie Pałubie za to, że trzyma nad nami pieczę oraz Pani Bożenie Pice, że trzyma nas w ryzach 🙂 Wielkie podziękowania dla prowadzącej nasz UTW Katarzyny Batarowskiej!

Nasi Słuchacze brali udział w zajęciach komputerowych, gimnastyce, warsztatach dziennikarskich, lalkarskich, literatury jidysz, uczyli się angielskiego. Tańczyli też tańce izraelskie. Brali udział w wykładach. To nie wszystko. W tym roku akademickim studenci UTW wyjeżdżali do Poznania, Krakowa, Lublina, byli też w Tykocinie. Wzięli udział w różnych inicjatywach kulturalnych takich jak: spektakle, zwiedzanie muzeów, wystaw, galerii sztuki.

Warsztaty dla naszych Słuchaczy prowadzili: Małgorzata Blicharz, Aleksandra Gluba-Pieprz, Ilona Jaworska, Ryszard Kluge, Monika Krajewska, Monika Leszczyńska, Katarzyna Markusz, Krystyna Stępniewska, Anna Szyba, Ernestyna Winnicka, Teresa Wrońska.
Wśród wykładowców w tym roku znaleźli się: Katarzyna Węglicka, Rafał Dajbor, Monika Krajewska, Michał Pieńkowski, Małgorzata Kordowicz, Agnieszka Jelonkiewicz, Marzena Baranowska, Monika Szabłowska-Zaremba, Hanna Grzesiak, Aleksandra Janiszewska, Piotr Paziński, Justyna Stępień-Grozdew.

Dziś wszyscy prezentowaliśmy swoje umiejętności na Scenie Letniej Teatru Żydowskiego. Spektakl “W garderobie” pokazały grupy warsztatów teatralnych Ernestyny Winnickiej oraz warsztatów piosenki żydowskiej Teresy Wrońskiej. Grupa Pantomimki pokazała etiudę “C19” w reżyserii Ryszarda Kluge, a teatrzyk Simche miniaturę “Z czego ludzie dziś żyją” w reżyserii Katarzyny Batarowskiej. Grupa tańca pod kierownictwem Moniki Leszczyńskiej wykonała kilka układów tanecznych. Już od wczoraj w naszej siedzibie przy Andersa 15 można podziwiać prace wykonane pod kierunkiem Moniki Krajewskiej na zajęciach sztuki inspirowanej kulturą żydowską oraz dzieła malarskie, jakie powstały na klubowych zajęciach Anny Marii Czubaczyńskiej.

Dziękujemy wszystkim za ten niezwykły rok i do zobaczenia wkrótce!

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

shalom auslander2022

“Łańcuchy, nawet złote, nie są dobre”. Spotkanie z Shalomem Auslanderem

“Matka na obiad” (Wydawnictwo Filtry) to nowa książka Shaloma Auslandera, o której dziś z autorem rozmawiali Magdalena Kozłowska i Maciej Stroński.

“Książka nie do końca jest o samych Żydach, ale o plemionach, społecznościach i ich cechach” – powiedział autor. Stworzenie fikcyjnej rodziny było dla niego zabawne, bo pozwoliło mu wymyślić zasady, jakimi się rządziła. “W USA tożsamość jest bardzo istotną rzeczą, wokół której się wszystko kręci” – uważa.

Magdalena Kozłowska zwróciła uwagę, że w “Matce…” przejawia się motyw jidysze-mame, który pojawia się w wielu tekstach kultury i być może wydaje się już dość zgrany.

“O to trzeba zapytać o to mojego psychiatrę” – wyjaśnił Shalom Auslander. “Motyw matki występuje cały czas w moim życiu – na dobre i na złe, w większości na złe. Nie jest to kwestia żydowskości, bo mam różnych przyjaciół, którzy też mają problemy z matkami”.

Zdaniem Magdaleny Kozłowskiej Matka-Polka jest trochę inna, bo poświęca się dla dzieci i umiera za ojczyznę.

“Możemy dyskutować, czy poświęcenie jest bardziej lub mniej żydowskie, ale na pewno dla tej bohaterki zawsze najważniejsi byli ludzie, dopiero potem ona czy rodzina” – uzupełnia autor. “Tak byłem wychowany, że jestem kolejnym ogniwem w tym łańcuchu, dzięki któremu to wszystko funkcjonuje. A łańcuchy, nawet złote, nie są dobre”.

 

Program współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

spotkanie otwarte 2022-04-21 transmisja (1)

“Postanowiłam nie dawać sobie żadnych szlabanów”. Spotkanie z Ishbel Szatrawską

“Żywot i śmierć pana Hersha Libkina z Sacramento w stanie Kalifornia” to dramat autorstwa Ishbel Szatrawskiej, o którym premierowo opowiadała dzisiaj podczas spotkania otwartego na naszym FB.

Tekst powstał na Konkurs im. Szymona Szurmieja na Dramat Współczesny o Tematyce Żydowskiej, ale autorka ostatecznie nie zdecydowała się na jego złożenie. Zamiast tego wydała książkę, którą dziś możemy czytać.

– Czytaliśmy dramaty w szkołach, polska tożsamość bardzo się na nich opiera. Ale potem następuje wyrwa – zwracała uwagę prowadząca spotkanie Magdalena Kozłowska. Nowe teksty wydawane są rzadko lub przez same teatry, co sprawia, że nie trafiają do szerokiego odbiorcy.

Ishbel Szatrawska w swoim utworze rozlicza się z innymi twórcami, w tym Słobodziankiem i jego “Naszą klasą”.

– Postanowiłam nie dawać sobie żadnych szlabanów, takich, że nie będę mogła czegoś powiedzieć, że coś jest za mocne, nie eleganckie. Nie ma się co ograniczać – mówi autorka.

W książce pojawiają się nawiązania do przemówień historycznych, do Tory, do “Aniołów w Ameryce”, więc dramat jest intertekstualny. – Jeżeli ktoś wyłapie odniesienia, to dobrze; jeżeli nie, też nie ma problemu. Ja dobrze bawię się pisząc – przyznaje autorka.

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

utw cover

Katalog UTW

Podsumowując dla Państwa w ubiegłym roku prace Uniwersytetu Trzeciego Wieku, przygotowaliśmy katalog, w którym opisaliśmy szczegółowo działalność UTW. Na Państwa prośbę prezentujemy też wersję elektroniczną tego wydawnictwa, którą można pobrać tutaj: Katalog UTW

Uniwersytet Trzeciego Wieku Teatru Żydowskiego – Centrum Kultury Jidysz to oferta wyjątkowa. Powstał w 2006 r. dzięki Fundacji Shalom z miłości do ludzi i chęci stworzenia każdemu bezpiecznej przestrzeni do rozwijania pasji. W CKJ zapewniamy ciekawą ofertę kulturalną i edukacyjną osobom w różnym wieku. Zarówno Teatr Żydowski, jak i CKJ mają propozycje dla dzieci, młodzieży, dorosłych oraz seniorów. Spotykamy się na spektaklach, warsztatach twórczych, wspólnie uczymy się jidysz i hebrajskiego, tworzymy wycinanki lub piszemy wiersze. Każdemu, kto potrzebuje się rozwijać, zdobywać nowe umiejętności, dajemy taką szansę. Słuchacze UTW otrzymują nagrody w konkursach artystycznych, teatralnych oraz literackich. Wspieramy każdą osobę w działaniach twórczych. UTW na Andersa 15 to miejsce otwarte i życzliwe. Tworzymy je dla słuchaczy i ze słuchaczami. Każdy jest dla nas ważny i może mieć wpływ na to, co dzieje się na Uniwersytecie – zaproponować wycieczkę, zwiedzanie ciekawego miejsca lub podzielić się z nami swoimi osiągnięciami. Jesteśmy tu dla Was! Zapraszamy!

Gołda Tencer
Dyrektor Teatru Żydowskiego-Centrum Kultury Jidysz

lekarz wiejski ilustracja1

Picture book “Lekarz wiejski”

W listopadzie zaprosiliśmy Was na warsztaty, podczas których stworzyliśmy picture booka inspirowanego opowiadaniem “Lekarz wiejski” Franza Kafki.

Do udziału w dwudniowych warsztatach zaprosiliśmy młodych twórców wizualnych, którzy wspólnie opracowali projekt książki obrazkowej. Naszego picture booka można pobrać TUTAJ.

Warsztaty poprowadził Natan Kryszk.

Wprowadzenie: Dominika Ludwig.

Twórcy picture booka: Elvina Boguslavskaya, Aleksandra Ćwikowska, Hanna Dulnik, Aleksandr Fendrih.

 

Program współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Dwa stoły wokół których siedzą uczestnicy uroczystości

Atrakcje na Tencerówce

Wróżby, nagrody, wspólne gotowanie i koncert – takie atrakcje czekały na uczestników Tencerówki, która odbyła się w CKJ 10 grudnia.

Piątkowy wieczór był doskonałą okazją do świętowania i wspólnej zabawy jeszcze w nastroju chanukowym. Uczestnicy mieli do wyboru wiele aktywności.

W kuchni pod kierunkiem Michała Lachura – mistrza potraw wegańskich i wegetariańskich – przygotowali pieczone gołąbki, bliny, cymes, ciasto z mąki żytniej, kluski z fasolą, marchewką i groszkiem, ciasto pomarańczowe z figami, kartoflankę z grzybami, mamałygę i krupnik.

W tym samym czasie w klubie każdy mógł zakręcić drejdlem, zdobyć odpowiednią liczbę punktów w grze i wygrać niespodzianki ufundowane przez Teatr Żydowski, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN oraz Muzeum Getta Warszawskiego. Były to bilety na spektakle i wystawy oraz mnóstwo gadżetów!

Jednocześnie w naszym Centrum uczestnikom wróżyła Aleksandra Ćwikowska z Nice Letter Studio. Zabawie “Kabała Serca” towarzyszyły kaligrafowane wróżby, które będą piękną pamiątką na długo!

Wieczorem zasiedliśmy do wspólnej uczty (było przepysznie!), a następnie wysłuchaliśmy koncertu w wykonaniu Di Libre brent wi a nase Szmate (Maja Luxenberg).

Dziękujemy Wam za udział w tym wyjątkowym wydarzeniu! Mamy nadzieję, że spotkamy się na podobnych już wkrótce!

Chanuka 2021

Chanuka w CKJ

Uniwersytet Trzeciego Wieku świętował dziś Chanukę – trwające osiem dni Święto Świateł.

Zaczęliśmy od wykładu Moniki Krajewskiej o tym, skąd wzięła się Chanuka i co symbolizują poszczególne jej elementy. Wykład odbył się w formule zdalnej.

Następnie zaprosiliśmy wszystkich na premierę online spektaklu “Słowiki” w wykonaniu Teatrzyku Lalkowego Simche.

Tego dnia odbyły się też warsztaty kulinarne, podczas których przygotowaliśmy wspólnie chanukowe potrawy.

Wszyscy mogli też obejrzeć wystawę prac naszych słuchaczek wykonanych podczas warsztatów sztuki żydowskiej prowadzonych przez Monikę Krajewską.

Dziękujemy wszystkim za obecność i wszystkiego dobrego!

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Po prawej stronie grafiki znajduje się jabłko, w centralnej części - napis "An epele. Festiwal Jabłka 21-24 października", w dolnej części logotypy organizacji współpracujących

Wyszywany Entliczek-pentliczek

Entliczek-pentliczek, czerwony stoliczek…

Czy szata zdobi książkę? Tak!

Zobaczcie sami, jakie wspaniałe wyszywane ilustracje do słynnego wierszyka Jana Brzechwy powstały na warsztatach dla dzieci podczas AN EPELE – אַן עפּעלע FESTIWAL JABŁKA. Warsztaty odbyły się 24 października, a wzięły w nich udział dzieci w wieku 9-12 lat.

Zajęcia poprowadziły Misia Ludwig i Ula Mierzwa. Ula dodatkowo odpowiada za edycję naszej książeczki.

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Uczestniczki spotkania wokół książki "Córka rzeźnika"

Współczesne głosy sztetla. Spotkanie wokół książki “Córka rzeźnika”

Dziś w CKJ język hebrajski brzmiał wespół z polskim. Wszystko za sprawą książki “Córka rzeźnika” Yaniva Iczkovitsa. Spotkanie z autorem i tłumaczką Anną Halbersztat prowadziła Martyna Steckiewicz, a tłumaczyła Magdalena Sommer.

Akcja książki dzieje się w XIX-wiecznym Motolu. – Żydzi mieszkający w małych miasteczkach w Rosji, w Białorusi odkryli wtedy, że świat otwiera się przed nimi – wyjaśnia autor. – Zaczęła do nich docierać haskala, czyli ruch promujący wykształcenie świeckie. Było to tuż przed I Kongresem Syjonistycznym. Idea Palestyny, jako kraju, do którego można wyjechać, zaczęła wówczas istnieć w świecie żydowskim. Otworzył się również świat zachodni, dając możliwość emigracji do Stanów Zjednoczonych.

Autor przed napisaniem książki zbierał informacje na temat wojny krymskiej, która toczyła się w połowie XIX wieku. Prowadził poszukiwania w sieci, czytał książki i artykuły na ten temat. Źródła w Internecie nie nadawały się do jego badań. – Potrzebowałem informacji o życiu zwykłego, prostego człowieka w tamtym czasie. Musiałem udać się do archiwów, zbierać autentyczne dokumenty, dzienniki, pamiętniki ludzi żyjących w tamtym okresie. Chciałem wiedzieć, co myśleli, co jedli, w jaki sposób umierali, na co chorowali. To było mi potrzebne, a nie wypowiedzi generałów czy polityków – dodaje.

Martyna Steckiewicz przypomniała, że sztetl jest figurą, która ma duży ładunek emocji, znaną z kultury masowej i popularnej. Wiąże się z nim nuta nostalgii oraz tęsknoty. Sztetl opisywany w książce jest jednak inny, bo słychać tam współczesne głosy i obrazy.

– Najpierw sztetl jawił mi się jako idylliczne miejsce. Kiedy zacząłem więcej o tym czytać, odkryłem, że to miejsce, gdzie żyli ludzie tacy jak wszędzie. Były tam też konflikty i napięcia. Chciałem to w książce przedstawić – mówił autor.

O pracy nad tłumaczeniem mówiła Anna Halbersztat. – Potrzebuję dużo czasu na wgryzienie się w książkę, na złapanie rytmu. Na początku tłumaczę stronę dziennie, czasami akapit. Dopiero z kolejnym dniem czuję książkę. Drugim wyzwaniem był język, a raczej różne języki, różne style, w jakich książka jest napisana. Tego bałam się najbardziej.

Bohaterowie powieści – Fania, Piotr, inne osoby – każda z tych postaci ma nieco inny styl, opowiada w inny sposób o swoim życiu, o czym myśli i jak myśli. – Bałam się, że nie uda mi się tego oddać. Nie wiedziałam, czy mam wiedzę językową, by te światy tak odróżnić od siebie. Mam poczucie, że udało mi się. Głównie dzięki autorowi. W książce tak wyraźnie jest pokazana różnorodność języka, że w pewnym momencie samo to zaczęło wychodzić mi spod klawiatury, za co jestem autorowi bardzo wdzięczna.

 

Program współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji