seminarium 6

Intensywne lato z jidysz za nami!

Organizowane przez Fundację Shalom już po raz 20. Międzynarodowe Letnie Seminarium Języka i Kultury Jidysz w tym roku odbyło się w dn. 27 czerwca – 15 lipca zarówno w formule online (4 poziomy zaawansowanie) oraz stacjonarnie (poziom podstawowy). Dzięki temu aż kilkadziesiąt osób uczyło się języka jidysz!

Seminarium to nie tylko intensywna nauka, ale też i świetna zabawa, poznawanie osób zainteresowanych żydowską kulturą oraz rozwijanie swoich pasji. Czas spędzony na nauce jidysz, warsztatach i wykładach z pewnością zaowocuje w naukowej przyszłości naszych absolwentów.

W seminarium brały osoby nie tylko uczące się języka, ale także nauczyciele, którzy dzięki uczestnictwu w zajęciach grupy zaawansowanej szkolili swoje kwalifikacje do dalszej pracy dydaktycznej. Jest to niezwykle ważne biorąc pod uwagę to, jak trudno jest dziś doskonalić znajomość języka jidysz w interakcji z innymi jego użytkownikami oraz fakt, że rośnie zapotrzebowanie na kształcenie kadry dydaktycznej w tym obszarze.

Wśród uczestników znaleźli się również studenci, doktoranci i pracownicy polskich uczelni, którzy dzięki pozyskanej na seminarium wiedzy będą wspierali rozwój badań nad kulturą Żydów polskich i językiem jidysz. Jak co roku nie zabrakło wśród uczestników również polskich Żydów, którzy dzięki uczestnictwu w seminarium poszerzyli swoją wiedzę na temat dziedzictwa żydowskiego i mieli intensywny kontakt z językiem którym posługiwanie się na co dzień jest często utrudnione.

Zajęcia językowe prowadziły w tym roku: Agata Reibach, Magdalena Kozłowska, Anna Szyba, Martyna Steckiewicz, Natalia Krynicka, Philip Schwartz, Aleksandra Gluba-Pieprz oraz Karolina Szymaniak.

Lektoraty zostały uzupełnione o dodatkowe zajęcia z praktycznego użycia języka jidysz: tutorial (prowadzenie: Karolina Szymaniak, Julia Szawiel i Alicja Balcerak) oraz zajęcia konwersacyjne (prowadzenie: Karolina Szymaniak, Tal Hever-Chybowski, Alla Marchenko, Anna Rozenfeld).

Odbył się także cykl specjalistycznych wykładów (po angielsku) na temat historii i kultury polskich Żydów i jidyszowego kręgu środkowoeuropejskiego, które wygłosili naukowcy z ośrodków naukowych w Polsce i za granicą. W tym roku uczestnicy wysłuchali wykładów: “Toward social revolution? Tsukunft Youth Movement in interwar Poland” (Magdalena Kozłowska), “Zuzanna Ginczanka – I will not all die. Paradoxes of (non) presence” (Agata Araszkiewicz), “The Jewish Anti-Fascist Committee” (Joanna Nalewajko-Kulikov), “For the New Jewish Expression. Modernity and Jewish/Yiddish prints in Poland” (Karolina Szymaniak i Piotr Rypson), “A History of Yiddish (Graphic) Writing” (Oren Cohen), “Punching Jewish Fate in the Face. The Power of Yiddish Humour” (Agnieszka Żółkiewska).

Zorganizowaliśmy również cykl różnorodnych warsztatów. W tym roku były to: warsztaty twórczego pisania w języku jidysz (Ethel Niborski), warsztat dla historyków pracujących z dokumentami w języku jidysz (Magdalena Kozłowska), warsztat kuchni żydowskiej (Michał Lachur-Kolumpar), warsztat artystyczny (Zuzanna Hertzberg), warsztat muzyczny (Jeff Warschauer), warsztat gier w jidysz (Karolina Wegner).

W programie znalazła się również wycieczka po Muzeum Polin (Martyna Steckiewicz) oraz koncert piosenek jidysz (Jeff Warschauer) połączony z kolacją szabatową dla uczestników i prowadzących.

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego

seminarium 3a

Jidyszowy początek lata

Początek lata w CKJ zawsze oznacza intensywną naukę jidysz. Dziś rozpoczęliśmy 20. Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jidysz, które odbywa się zarówno w formule online, jak i stacjonarnie. Na czterech poziomach zaawansowania uczy się kilkudziesięciu studentów z Polski, Europy i USA. Dzięki Fundacji Shalom – organizatorowi seminarium – mają oni okazję poznać nie tylko język, ale dowiedzieć się również wielu ważnych informacji o historii Żydów aszkenazyjskich.

Podczas wykładu inauguracyjnego uczestników powitały koordynatorki projektu – Michalina Jadczak i Natalia Chmielarz. Dyrektor Gołda Tencer zwróciła się do słuchaczy w języku jidysz, zachęcając ich do intensywnej nauki i poznawania tradycyjnej żydowskiej literatury. “Jidysz to nie umarły język, ale język umarłych” mówiła Gołda Tencer, cytując Isaaca Baszewisa Singera.

Hanna Pałuba, wicedyrektor Teatru Żydowskiego ds. CKJ, podkreśliła hybrydowy charakter tegorocznego seminarium, wyrażając nadzieję, że wszyscy uczestnicy będą mogli w przyszłym roku spotkać się w Warszawie.

Wśród lektorów seminarium w tym roku znaleźli się: Aleksandra Gluba, Anna Szyba, Martyna Steckiewicz, Alla Marchenko, Agata Reibach, Magdalena Kozłowska, Natalia Krynicka, Karolina Szymaniak i Philip Schwartz. Warsztaty i konwersacje prowadzą: Karolina Szymaniak, Tak Hever-Chybowski, Anna Rozenfeld, Ethel Niborski, Magdalena Kozłowska, Karo Wegner. W czasie seminarium wysłuchamy też wykładów Magdaleny Kozłowskiej, Agaty Araszkiewicz, Joanny Nalewajko-Kulikov, Karoliny Szymaniak, Piotra Rypsona, Orena Cohena, Agnieszki Żółkiewskiej.

Przed nami intensywny jidyszowy początek lata. Więcej informacji na naszej stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny.

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

prowadząca spotkanie Karolina Szymaniak

Prezentacja ŻIH na Seminarium Jidysz

Wirtualna prezentacja Żydowskiego Instytutu Historycznego w wykonaniu Karoliny Szymaniak – to jedna z atrakcji, jaka czekała na słuchaczy Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz w ten weekend.

ŻIH powstał w 1947 r., a jego pierwszym dyrektorem był Nachman Blumental. Tradycja naukowa Instytutu nawiązuje do YIVO – założonego w 1925 r. Żydowskiego Instytutu Naukowego, który od 1940 r. ma swoją siedzibę w Nowym Jorku.

ŻIH prowadzi badania naukowe, wydaje książki, organizuje wystawy i wydarzenia kulturalne. Prowadzi szeroką działalność, a jego największym skarbem jest Archiwum Ringelbluma należące do Stowarzyszenia ŻIH. ŻIH pomaga też prowadzić badania genealogiczne – ma w tym ogromne doświadczenie i sukcesy w odnajdywaniu przodków.

Karolina Szymaniak opowiedziała nam o samym budynku, w którym mieści się Instytut. Dziś to jedyny adres przy ul. Tłomackie.

– To poraniony budynek i wchodząc do niego, zobaczycie te rany – mówiła Karolina Szymaniak o śladach pożaru, jaki wybuchł po wysadzeniu Wielkiej Synagogi na Tłomackiem. Te ślady wciąż są widoczne na podłodze ŻIH-u.

19. Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jidysz to drugi kurs prowadzony przez Fundację Shalom i nasze Centrum w formule online. Bierze w nim udział 65 osób z kilkunastu krajów! Codziennie uczymy się jidysz na czterech poziomach zaawansowania, bierzemy udział w warsztatach, wykładach, tutorialach, konwersacjach oraz dodatkowych zajęciach integracyjnych.

Więcej o Seminarium na stronie: http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

Wegetarianizm i weganizm – kolejny wykład na Seminarium Jidysz

Wegetarianizm i weganizm, żydowskie jedzenie w perspektywie ekokrytycznej to tematyka dzisiejszego wykładu w ramach Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz, który wygłosiła Paulina Kakareko-Iwanow.

Żydowska tradycja i kultura wiąże się z troską o środowisko i szacunkiem do zwierząt. Czym jest perspektywa ekokrytyczna? To sposób naukowców na badanie kryzysu ekologicznego poprzez literaturę, kulturę i środowisko.

Czy jedzenie, sposób odżywiania się, może mieć związek z tożsamością? Kiedy myślimy o żydowskim wegetarianizmie, do dbania o zwierzęta i otaczający nas świat dochodzą uniwersalne żydowskie zasady. Wykładowczyni mówiła o koszerności w kontekście wegetarianizmu i weganizmu, współczuciu dla zwierząt w kontekście zasad religijnych oraz… cytowała fragmenty ksiąg religijnych, które potwierdzają jej słowa.

Zapraszamy na kolejne wykłady – nie trzeba zapisywać się na cały program, można wybrać pojedyncze aktywności. Szczegóły na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

Litewskie krajobrazy w poezji jidysz

Litewskie krajobrazy w poezji jidysz – to temat dzisiejszego wykładu w ramach Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz. Z wynikami swoich badań zapoznał naszych słuchaczy Mikhail Krutikov.

Litwa (Lite) to terytorium dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, obejmującego dzisiejsze tereny Białorusi, Litwy, część Łotwy oraz Polski i Ukrainy. Dla Żydów i żydowskiej kultury to miejsce wyjątkowe. Litwaccy poeci jidysz czuli szczególnie bliski związek z ziemią, na której mieszkali. Czerpali inspirację z piękna tamtejszej natury.

Wykładowca skupił się na przedstawieniu twórczości trzech autorów: Lejba Najdusa, Mojsze Kulbaka i Elchonena Voglera.

Najdus (1890-1918) tłumaczył utwory m.in. Mickiewicza i Puszkina. W swojej własnej poezji przedstawiał się jako nostalgiczny wędrowiec po litewskich zakamarkach.

Kulbak (1896-1937) uczył się w jesziwie, po pierwszej wojnie światowej przeniósł się do Berlina. Tam pisał wiersze o swoich rodzinnych, litewskich stronach. Gdy wyprowadził się z Berlina, zaczął pisać utwory o tym mieście. Jego twórczość jest pełna melancholii i romantyzmu.

Vogler (1907-1969) był członkiem grupy Jung Wilne. Po wojnie wyjechał do Paryża. Jeden z jego utworów dotyczy… miłości do sadu śliwkowego.

W czasie wykładu mogliśmy poznać fragmenty wierszy, ich tłumaczenia oraz dyskutować nad ich znaczeniem.

Zapraszamy na warsztaty i wykłady naszego Seminarium. Można zapisać się na pojedyncze aktywności! Szczegóły na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

warsztaty kulinarne - krojenie truskawek

Słodkości na warsztatach kulinarnych

Nasze Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jiydsz to nie tylko lektoraty, wykłady i warsztaty, ale też mnóstwo przyjemności. Dziś wspólnie – pod okiem Michała Lachura – zajrzeliśmy do kuchni Fani Lewando. Przygotowaliśmy przedwojenne żydowskie słodkości: pączki, marchewkowy tort oraz tartę z truskawkami i sosem waniliowym.

Michał Lachur pracuje z przepisami inspirowanymi recepturami Fani Lewando od dawna. Przetłumaczył je z jidysz i uzupełnił. W czasie zajęć opowiadał nie tylko o sposobie przygotowywania poszczególnych potraw, ale też o tym, jakie słynne osobistości jadły te same dania w kuchni Fani Lewando.

Nie musicie zapisywać się na cały program Seminarium, by wziąć udział w kolejnych warsztatach kulinarnych, które odbędą się 10 lipca. Możecie zgłosić się na same warsztaty (lub inne aktywności przez nas proponowane). Szczegóły na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Warsztaty kulinarne prowadzone są w języku angielskim.

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

“Zwrócenie się w stronę natury”. Wykład w ramach Seminarium Jidysz

Miasteczko – sztetl i życie jego mieszkańców w odniesieniu do natury to temat kolejnego wykładu w ramach Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz. O naturze w kulturze jidysz mówił nam dziś Marek Tuszewicki z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Żydzi przez lata byli związani z życiem miejskim. Ważną częścią ich funkcjonowania była edukacja – wielu potrafiło czytać i pisać, miało dostęp do ksiąg naukowych, opracowań, rozwijało swoje zainteresowania w tej dziedzinie.

Głównymi autorytetami byli rabini, a edukacja religijna stała się ważnym elementem funkcjonowania Żydów. Powodowała jednak zamknięcie na świeckie wykształcenie. Wiedza studentów jesziw o otaczającym ich świecie była ograniczona. Również dotyczyło to wiedzy o naturze i przyrodzie.

Żydzi mieszkający na wsiach byli bliżej natury, zwierząt domowych (w tym psów, uznawanych za nieczyste) i rolnictwa. Mieli jednak ograniczony wpływ na żydowską kulturę.

Sztetl był częścią większego systemu ekonomicznego. Stąd wszelkie kryzysy finansowe powodowały zwrócenie się jego mieszkańców w stronę natury i rolnictwa.

Więcej o Seminarium organizowanym przez Fundację Shalom i CKJ na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

Rozpoczęcie 19. Seminarium Jidysz

Właśnie rozpoczęło się 19. Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jidysz. To drugi kurs prowadzony przez Fundację Shalom i nasze Centrum w formule online. Bierze w nim udział 65 osób z kilkunastu krajów!

– Cieszymy się, że do nas dołączyliście. Mamy nadzieję, że przez najbliższe trzy tygodnie będziemy się uczyć jidysz, ale też miło spędzać czas – powitała uczestników Michalina Jadczak, koordynatorka Seminarium.

– Dziś poznajecie swoich nauczycieli jidysz. Dziękujemy studentom oraz nauczycielom, prowadzącym warsztaty, konwersacje, tutoriale – dodała Natalia Chmielarz, koordynatorka Seminarium.

Życzenia od Gołdy Tencer – pomysłodawczyni Seminarium – przekazała Hanna Pałuba z Fundacji Shalom. – Jesteśmy bardzo szczęśliwi, że bierzecie udział w naszym projekcie. Wiem, że wszyscy chcieliby się spotkać osobiście, a nie przez ZOOM, ale jednocześnie jest to szansa dla tych, którzy nie mogliby przyjechać do Polski. Mam nadzieję, że w przyszłym roku spotkamy się w Warszawie – zapewniła Hanna Pałuba.

Ci, którzy na Andersa 15 mają blisko, mogą śledzić ofertę CKJ, bo już wkrótce będzie szansa wzięcia udziału w wydarzeniach stacjonarnych.

Wykład inauguracyjny tegorocznego Seminarium – w jidysz – wygłosił Samuel Kassow. Dotyczył on jidyszowego ruchu krajoznawczego w Polsce w okresie międzywojennym. Dowiedzieliśmy się wiele o górskich wędrówkach, spływach kajakowych oraz przekazywaniu regionalnych historii.

Więcej o Seminarium na stronie: http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

koordynatorka seminarium jidysz nad książką

Odkrywanie żydowskiej kultury – zapraszamy na Międzynarodowe Seminarium Jidysz!

Świat jidysz przeniósł się w sferę wirtualną i nie zwalnia tempa. Fundacja Shalom wraz z Centrum Kultury Jidysz Teatru Żydowskiego w dniach 28 czerwca – 16 lipca 2021 organizują kolejne już Międzynarodowe Letnie Seminarium Języka i Kultury Jidysz. Do udziału w zajęciach zaprasza Gołda Tencer, która znajomość tego języka wyniosła z rodzinnego domu.

Dyrektor Teatru Żydowskiego zapalała świece na szabasowym stole uczestników seminarium, którzy do Warszawy przyjeżdżali z kilkudziesięciu krajów – od Kanady, przez Egipt, po Australię. Dzieliła się swoimi doświadczeniami, wspomnieniami, wypytywała o jidyszowe życie w innych miejscach. Takie spotkania studentów, historyków, badaczy, pasjonatów żydowskiej kultury w różnym wieku odbywały się przez 17 lat. W ubiegłym roku możliwość spotkania w Warszawie pokrzyżowała pandemia. Seminarium odbyło się w formule online i przyciągnęło rekordową liczbę ok. stu uczestników! W tym roku Fundacja Shalom i CKJ zapraszają wszystkich ponownie do wspólnej nauki jidysz na czterech poziomach zaawansowania. Odpowiednie zajęcia znajdzie tu dla siebie zarówno ktoś, kto jeszcze nie zna alfabetu, jak i osoba, która czyta w tym języku poezję.

– Tegoroczne seminarium będzie próbą wirtualnego odtworzenia atmosfery przedwojennych letnich kolonii żydowskich. Przy pomocy jidyszowych tekstów źródłowych wybierzemy się do lasu po poziomki. Uczcimy też 100-lecie powstania Centralnej Żydowskiej Organizacji Szkolnej, której bliskie były ideały pedagogiki korczakowskiej. Podobnie jest w naszym projekcie: wszyscy uczestnicy mogą nauczyć się od siebie czegoś nowego i wartościowego, obce nam są sztuczne podziały, wszyscy tworzymy jedną, jidyszową społeczność! – mówi koordynatorka projektu Natalia Chmielarz.

Seminarium poświęcone będzie zagadnieniom lokalności, ekologii, polsko-żydowskim ruchom krajoznawczym oraz kulinariom. Organizatorzy oferują kursy językowe, w trakcie których będzie okazja do zapoznania się z rzadko omawianymi tekstami źródłowymi, a także szereg tematycznych wykładów i specjalistycznych warsztatów – twórczego pisania, slawizmów i hebraizmów w języku jidysz, czytania rękopisów, czy przedwojennej kuchni żydowskiej. Uczestnicy kursu dowiedzą się nawet jak w jidysz wybrzmiewa „Burza” Szekspira.

– Ubiegłoroczne doświadczenia udowodniły nam, że dla ludzi motywowanych prawdziwą pasją do nauki zdalna formuła kursu nie jest przeszkodą, by w ciągu trzech tygodni seminarium stworzyć na zajęciach niemal domową atmosferę – zapewnia koordynatorka projektu Michalina Jadczak. – Z przyjemnością obserwuję, jak ludzie z całego świata poznają się, wymieniają doświadczeniami, po prostu zaprzyjaźniają. I to w jidysz! Tworzenie społeczności to jedna z kluczowych wartości naszego programu, a w tym roku chcemy to uczynić jeszcze łatwiejszym przez zaproponowanie zajęć związanych tematycznie z wakacyjnym wypoczynkiem na łonie natury.

Chętni mogą zapisać się na kurs językowy, warsztaty, konwersacje, wykłady. Można wybrać tylko jedną z tych aktywności lub wziąć udział we wszystkich. Możliwości jest dużo, a i chętnych nie brakuje. Znajomość jidysz umożliwia odkrywanie żydowskiej kultury, która cieszy się coraz większą popularnością.

Więcej informacji na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma, Muzeum Historii Żydów Polskich Polin.

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny.

słówka w jidysz "chatka w górach"

Zimowe Seminarium za nami!

1. Międzynarodowe Zimowe Mini Seminarium Języka i Kultury Jidysz za nami! ❄️❄️❄️

Wspominaliśmy dawne zimy, analizowaliśmy przedwojenne reklamy kremu Nivea, brnęliśmy przez zaspy jidyszowych rękopisów i zimowego słownictwa, zapoznaliśmy się z twórczością filologa i biznesmena Szmuela Wintera. Świętowaliśmy Purim z Leopoldem von Sacher Masochem, zajrzeliśmy do stołówki Sanatorium Medema, by w końcu zażyć świeżego powietrza podczas zimowej kuracji w Zakopanem, w towarzystwie Szaloma Asza i Stanisława Ignacego Witkiewicza.

Takie były nasze winter wakacjes!

A teraz zaszyjemy się w chatce w górach (chate in di berg) z herbatą z prądem (tej mit bronfn). 🗻⛺️☕️

Do zobaczenia latem! Szczegóły już wkrótce…