Screen z wykładu, po prawej uczestnicy, w środku grafiki tytuł wykładu i nazwisko prowadzącej

“Żydowskie męskości i kobiecości” – inauguracja nowego semestru ŻUO

Ponad sto osób – nie tylko z różnych miast w Polsce, ale i z różnych krajów Europy – wzięło udział w wykładzie inauguracyjnym Żydowskiego Uniwersytetu Otwartego. Zaprosiliśmy was do dyskusji o kobiecości i męskości.

Wykład pt. “Czytanie pod prąd: żydowskie męskości i kobiecości” wygłosiła dziś dr Karolina Krasuska. – “Męskie” i “kobiece” w tytule semestru sugerują, że zarówno męskość i kobiecość nie są czymś wrodzonym i stałym, a cechą, którą można przywdziewać – zauważyła wykładowczyni. – Z kolei w moim tytule wykładu “męskości” i “kobiecości” są w liczbie mnogiej. Bierze się to z wielości możliwości myślenia o płci.

Karolina Krasuska często, ucząc wprowadzenia do gender studies, za punkt wyjścia pokazuje m.in. Simone de Beauvoir. Najważniejsza książka de Beauvoir dla feminizmu, “Druga płeć”, wyszła drukiem w 1949 r. Autorka wyjaśniała, że zarówno mężczyznami, jak i kobietami, stajemy się w ciągu życia. Stawanie się kobietą ma też w sobie wymiar historyczny – podlega zmianom ze względu na czas i przestrzeń. Myślenie o zmienności przeciwko wyobrażonemu ideałowi kobiecości jest chyba najważniejsze dla myśli feministycznej.

– Nasza kultura nie lubi niebinarności, chce, żebyśmy byli kobietami lub mężczyznami. Przekraczanie “norm” jest trudne, często niewykonalne – przyznała wykładowczyni.

Wykład był wprowadzeniem w podstawowe pojęcia badań nad płcią i seksualnością w kontekście studiów żydowskich. Mogliśmy poznać wielość żydowskich kobiecości i męskości, zależną od czasu i przestrzeni, nieraz na pierwszy rzut oka niespodziewanych i nieoczywistych. Ponadto niektóre z omówionych reprezentacji kwestionują binarne ujęcie płci i zachęcają do zastanowienia się, jak zasadniczo myślimy o kobiecości i męskości.

osoby biorące udział w warsztatach wycinanki żydowskiej i ich prace

UTW rozpoczyna kolejny semestr!

Warsztaty teatralne, wycinanki i collage, pantomimy, piosenki żydowskiej, lektoraty jidysz, hebrajskiego i angielskiego oraz wykłady dwa razy w tygodniu. To oferta naszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku. Właśnie zaczynamy kolejny semestr zajęć.

W zajęciach bierze udział ponad setka słuchaczy w wieku co najmniej 55 lat. Prowadzący stawiają na wszechstronną edukację seniorów, ich rozwój duchowy i intelektualny, aktywizację umysłową i ruchową. Główna ideą tego UTW jest poprawa jakości życia starszych mieszkańców Warszawy i okolic. Uniwersytet prowadzi różne formy kształcenia osób starszych bez względu na ich dotychczasowe wykształcenie oraz pochodzenie etniczne. Specyfiką programu jest ukierunkowanie na zajęcia o tematyce żydowskiej – dotyczące historii, kultury, tradycji i obyczajowości.

Uniwersytet założyła 15 lat temu Gołda Tencer. Początkowo działał w ramach Fundacji Shalom, obecnie jest częścią programów edukacyjnych Teatru Żydowskiego – Centrum Kultury Jidysz. W czasie pandemii niemal od razu zajęcia przeniosły się do sieci, a ich uczestnicy nie zwalniali tempa.

– W tym semestrze chcemy spróbować działań hybrydowych. Nasze wykłady pozostaną w formie online, tak, by mogli w ich uczestniczyć także Słuchacze spoza Warszawy. Do współpracy zaprosimy wybitnego specjalistę od filmów przedwojennych, kontynuujemy współpracę z podróżnikami, historykami sztuki, będą opowieści o Kresach, operze, a także kilka niespodzianek. Z kolei warsztaty miałyby odbywać się stacjonarnie przy Andersa 15. Już teraz zapraszamy Państwa na warsztaty pantomimy, teatralne, kuchni żydowskiej, tańca izraelskiego i wiele innych. Nieodłącznym punktem naszego roku akademickiego są wycieczki i wyjścia. Jeszcze we wrześniu odwiedzimy Wsolę, Radom, Sulejówek, planujemy wyprawę do Krakowa, a także na najciekawsze warszawskie wystawy, od Bilińskiej po Sasnala – mówi Katarzyna Batarowska, koordynatorka projektu.

Na zajęcia UTW można zapisać się w każdym momencie roku akademickiego. Kontakt z biurem: utw@jidysz.org.pl tel. 22 620 47 33. Opłata za semestr zajęć wynosi 200 zł. Osoby biorące udział w lektoracie języka angielskiego powinny dodatkowo uiścić opłatę w wysokości 35 zł miesięcznie. Więcej informacji na stronie: http://jidyszland.pl/pl/utw/

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

uczestnicy warsztatów

Wydarzenia CKJ w ramach TISZ Festiwalu Żydowskiego Jedzenia

Co to był za dzień! 🍇🎃🌳🍎

🌼 25 września dziewczyny ze Stowarzyszenia Zasiej opowiedziały nam o swoim ogrodzie społecznościowym przy ROD Pratulińska, o tym jak ważne jest zbieranie nasion wyhodowanych przez siebie roślin i dlaczego liście się kompostuje, a nie pali! 🍂🔥🚫

🌼 Zwiedziliśmy ogródki działkowe w części ROD zwanej Ogrodami Małymi, podziwialiśmy kwiaty, krzewy i drzewa owocowe, sprawdzaliśmy też zgodność jesiennego inwentarza roślinnego działek z informatorem działkowca 😀 W trakcie spaceru wyznawaliśmy zasadę: “plon za furtką plonem wspólnym” i próbowaliśmy soczystych winogron 🍇

W ramach atrakcji ponadprogramowych zwiedziliśmy dyniowy Manhattan! 🎃

🌼 W Domu Działkowca czekała na nas Werka Karasek i jej barwione naturalnie tkaniny, zebrane gałązki wierzby, łodygi piołunu, kocanki i inne cuda, z których tworzyliśmy kolaże botaniczne. To wszystko przy czarnej herbacie i owocach pod kruszonką, a także nielegalnej lekturze przy jedzeniu – przepisy kulinarne UTW Teatru Żydowskiego zrobiły furorę!

Zdjęcia wykonała: Misia Ludwig

To był prawdziwy TISZ Festiwal Żydowskiego Jedzenia! Sąsiedzki, radosny, twórczy i smaczny! Dziękujemy Wszystkim! A szejnem dank!

#plon #werbe #tisz #razem #blisko #sasiedzi

uczestnicy warsztatów

CKJ w czasie Festiwalu Singera

Ostatnie dni wakacji były dla nas bardzo intensywne. Codziennie gościliśmy Was na Andersa 15 na organizowanych przez nas wydarzeniach w ramach Festiwalu Singera.

22 sierpnia – Dzień Otwarty CKJ

Zaczęliśmy od warsztatów dla dzieci. Dominika Ludwig i Karo Wegner opowiedziały uczestnikom o grach dzieci żydowskich. Nowa wiedza i duża dawka dobrej zabawy to znakomite połączenie!

Karolina Szymaniak zaprosiła na pokazową lekcję jidysz w naszym Centrum. Lektorka opowiedziała uczestnikom o historii jidysz, o współczesnych centrach jego rozwoju oraz uczyła podstaw słownictwa. Chcecie wiedzieć więcej na temat jidysz? A może chcecie mówić w tym języku? Zapraszamy na lektoraty do CKJ!

W naszym Centrum uczymy się też hebrajskiego. Regina Gromacka mówiła uczestnikom pokazowej lekcji o podstawach tego języka. A wy, znacie już najważniejsze zwroty po hebrajsku? Jeśli nie, to zapraszamy do nas!

Następnie odbył się warsztat wyszywania makatek prowadzony przez Ulę Mierzwę i Monikę Piterę. Próbowaliśmy swoich sił w kolejnej dziedzinie artystycznej. Uczestniczki i uczestnicy wyszywali wybrane przez siebie jidyszowe napisy. Wszystkie były piękne!

Literatura to ważny element działalności CKJ. W ramach Dnia Otwartego zaprosiliśmy Was na warsztat twórczego pisania z Grzegorzem Uzdańskim. Uczestnicy pracowali nad tekstami Tuwima i Ginczanki. Dyskutowali o nich, porównywali oraz próbowali sami coś napisać…

Na zakończenie dnia Piotr Hummel z zaprzyjaźnionego Muzeum Kamienicy poprowadził spacer “O mieszkankach i mieszkańcach Krochmalnej”.

“Krochmalna jako zagłębie domów modlitwy, chederów, drobnych zakładów rzemieślniczych, sklepów i ulicznego handlu świetnie służyła do opowieści o najpowszechniejszych doświadczeniach większości Żydów i Żydówek niegdysiejszej Warszawy. Przeszliśmy śladem żydowskich bazarów, warsztatów, sklepów i fabryczek. Opowiedzieliśmy historię żydowskich ulicznych handlarzy, właścicieli sklepów z galanterią metalową, straganiarzy z warszawskich targowisk i robotników wolskich fabryk, wśród nich działaczy PPS oraz Bundu. Punktami węzłowymi wędrówki były przedwojenne bazary i hale targowe, Plac Grzybowski z ulicą Bagno stanowiące zagłębie sklepów metalowych, nieistniejący Gościnny Dwór oraz targ za Żelazną Bramą, czy Hale Mirowskie. Zajrzeliśmy też w podwórka dziewiętnastowiecznych czynszówek, gdzie ogniskowało się życie sąsiedzkie i odtworzymy bieg ulicy Krochmalnej, dzisiaj w dużej mierze wytartej z mapy Warszawy”.

23 sierpnia – Dzień Otwarty UTW

Zaczęliśmy Dzień Otwarty Uniwersytetu Trzeciego Wieku warsztatami mozaiki izraelskiej prowadzonymi przez Monikę Krajewską. Najpierw uczestnicy obejrzeli przykłady takich prac, a prowadząca wyjaśniła ich znaczenie i historię. Następnie wszyscy próbowali stworzyć własne mozaiki.

Nasz Uniwersytet ma wiele do zaoferowania słuchaczom. W czasie Dnia Otwartego odbyły się u nas warsztaty pantomimy prowadzone przez Ryszarda Kluge, warsztaty malarskie prowadzone przez Annę Marię Czubaczyńską oraz warsztaty pieśni sefardyjskich prowadzone przez Annę Riveiro. Poszło nam świetnie!

23 sierpnia – spotkanie z członkiniami Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu

Działalność Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu stała się przełomem w mówieniu o Zagładzie. Cyfrowe archiwum wspomnień członków Stowarzyszenia udostępniono na stronie zapispamieci.pl. W CKJ odbyło się spotkanie z członkiniami tej organizacji, prowadzone przez Remigiusza Grzelę.

– Gdy dowiedziałam się o swoim pochodzeniu, było to dla mnie szokiem. Miałam ogromną potrzebę podzielenia się tym z kimś. Opowiadałam, opowiadałam, opowiadałam. Jednak dla moich rozmówców nie było to takie przeżycie, jak dla mnie. Potem byłam zapraszana do szkół, zaczęłam rozmawiać z młodzieżą – mówiła Joanna Sobolewska-Pyz, była przewodnicząca Stowarzyszenia.

– Wszystko zaczęło się na przełomie lat 90. Wcześniej to był temat tabu, osoby mające pochodzenie, wstydziły się do tego przyznać. Osoby o takiej historii, jak nasza, spotkały się w Stowarzyszeniu i zaczęły dzielić się ze sobą swoimi historiami. Okazało się, że często mamy podobne losy. Uznaliśmy, że wszystko to trzeba powtórzyć młodym osobom, uczniom. W moim wypadku przełamanie się było bardzo trudne. Uświadomiłam sobie, że to ważne, by nasze narracje przebiły się przez masę historii, które fałszują historię tamtego okresu – wyznała Aleksandra Leliwa-Kopystyńska.

Opracowaniem wspomnień członków Stowarzyszenia zajęła się Anna Kołacińska-Gałązka. – Świat zmienia się w takim tempie, że drukowana książka nie wystarcza. Internet daje możliwość dotarcia do ludzi na końcu świata. Doszliśmy do wniosku, że trzeba poszerzyć dotychczasową pracę i szukać relacji mówionych, opowiedzianych też komuś innemu, w innych publikacjach. Potem zaczęliśmy szukać relacji nagranych – mówiła Anna Kołacińska-Gałązka.

Fragmenty wspomnień w czasie spotkania odczytali aktorzy Alina Świdowska i Tomasz Kocuj.

24 sierpnia – spotkanie z Sylwią Zientek

Artystki, które emancypowały się jako kobiety, jeździły do Paryża, gdzie miały szanse się rozwijać – to bohaterki książki “Polski na Montparnassie”. Jej autorka, Sylwia Zientek, gościła w CKJ.

Opowiadała o pracy nad publikacją i o życiorysach, które dzięki niej odkryjemy. Spotkanie prowadził Remigiusz Grzela, a fragmenty książki dotyczące Meli Muter przeczytała Ernestyna Winnicka.

– Mela Muter była malarką, którą znałam od dawna. Ekspresja jej prac sprawia, że czuć żar, intensywność twórczości. To była ognista osoba, poszukująca wrażeń i intensywności w życiu. Urodziła się na Lesznie. Jej rodzice wspierali biedne rodziny żydowskie, co ona potem kontynuowała. Była wyczulona na biedę i cierpienie, sympatyzowała z ruchami socjalistycznymi – opowiadała Sylwia Zientek.

Niektóre polskie artystki tworzące we Francji wybierały inną drogę. Alicja Halicka krytykowała inne kobiety – niektóre dość ostro – wybierając świat mężczyzn. Sama swoją twórczość ukrywała przed mężem, z którym – mimo pochodzenia – wzięła ślub chrześcijański, wcześniej przyjmując chrzest.

Chrzest przyjęła też Mela Muter (jej ojcem chrzestnym był Władysław Reymont).

Jak tłumaczyć taki krok?

– To trudny i skomplikowany temat. Masowa emigracja żydowska na początku XIX wieku była fenomenem. Tych ludzi były setki. W Polsce kobiety nie mogły rozwijać swoich talentów, nie mogły się kształcić. Każda z nich wiedziała, że jeśli chce cokolwiek osiągnąć i konkurować z mężczyznami, musi wyjechać. Udawały się do Wiednia, Monachium oraz Paryża. Tam mogły funkcjonować w świecie artystycznym. Mela Muter na konwersję nie mogła sobie pozwolić, póki żył jej ojciec. Zafascynowała się postacią Matki Boskiej. To doprowadziło w końcu do chrztu – wyjaśniała Sylwia Zientek.

Więcej informacji o fascynujących biografiach artystek znajduje się w książce, której lekturę polecamy!

25 sierpnia – warsztaty piosenki

CKJ nie może istnieć bez śpiewu w jidysz! Warsztaty piosenki jidysz z Teresą Wrońską to prawdziwa uczta. Prowadząca opowiadała fascynujące historie, wyjaśniała pochodzenie i znaczenie poszczególnych utworów i uczyła śpiewać w jidysz nawet – a może szczególnie – tych, którzy tego języka nie znają.

26 sierpnia – sesja naukowa

Żydowskie szkoły, edukacja, kształtowanie inteligencji żydowskiej – to tematyka sesji naukowej, która odbyła się w Centrum Kultury Jidysz. Wśród prelegentek Bella Szwarcman-Czarnota, Anna Szyba, Agnieszka Witkowska-Krych, Lidia Zessin-Jurek, Helena Datner, Martyna Płatek.

Uczestniczki mówiły o szkołach świeckich, porównując ich funkcjonowanie ze szkołami religijnymi.

Bella Szwarcman-Czarnota przedstawiła działalność Żydowskiego Seminarium Nauczycielskiego oraz Żydowskiego Instytutu Muzycznego. Anna Szyba opowiedziała o szkołach CISZO.

– Żydowscy nauczyciele krążyli po Europie. Proces kształtowania się inteligencji żydowskiej zaczął się w Imperium Rosyjskim. Oni byli otwarci na nowe prądy – tak na pytanie o szkoły daltońskie odpowiadała Bella Szwarcman-Czarnota. – Szkoły daltońskie to szkoły niepubliczne, drogie. Przed wojną uczenie się w nich wymagało takich samych nakładów jak nauka w zwykłej szkole.

Główne filary daltońskiego systemu nauczania to wolność, samodzielność, współpraca i refleksja.

– Nawet z najmłodszymi dziećmi można dyskutować na różne tematy, wychodząc od zagadnienia, które ich interesuje – uzupełniła Anna Szyba.

Agnieszka Witkowska-Krych mówiła o gettowych świetlicach dla dzieci uchodźców i przesiedleńców. – Sytuacja sierot i pół-sierot w getcie warszawskim była najgorsza. Jak można było im pomóc? Należało zapewnić im ubranie, buty, ciepłe pomieszczenie, ręczniki, mydło. Walka o dziecko potrzebujące w getcie warszawskim toczyła się na wielu frontach.

Lidia Zessin-Jurek przybliżyła sytuację żydowskich uchodźców w kontekście szkoły dwudziestolecia międzywojennego. Co decydowało o tym, że Żydzi udawali się na uchodźtwo i przeżywali wojnę? Pieniądze, kontakty, posiadanie dzieci na tyle dużych, by mogły chodzić.

27 sierpnia – wykład Joanny Degler (Lisek)

Chava Rosenfarb (1923 – 2011) była najmłodszą uczestniczką spotkań w salonie literackim, jaki działał w łódzkim getcie. W sierpniu 1944 r. Niemcy zaczęli likwidować getto. Rodzina Rosenfarbów ukryła się z większą grupą. Niestety, Niemcy odkryli ich kryjówkę, a rodzinę odesłali na stację Radegast. Stamtąd Chava trafiła do Auschwitz-Birkenau. Z getta zabrała tylko swoje teksty. Nic więcej nie posiadała.

W 1947 r. Chava zaczęła publikować – poezję, dziennik z 1945 r., zapiski z Bergen-Belsen.

O życiu i twórczości pisarki oraz przekładzie jej utworów na język polski mówiła prof. Joanna Degler (Lisek). To jedno ze spotkań Klubu Miłośników Kultury Żydowskiej, jakie odbyło się w CKJ w ramach Festiwalu Warszawa Singera.

28 sierpnia – spotkanie z Joanną Rudniańską

Autorka “Snów o Hiroszimie”, “Bajki o wojnie” czy książki “Mój tata z obcej planety” – Joanna Rudniańska – gościła w CKJ. Spotkanie prowadziła Justyna Sobolewska.

28 sierpnia – koncert Sławy Przybylskiej i Janusza Tylmana

29 sierpnia – spotkanie organizacji żydowskich

Na zaproszenie Fundacji Shalom do Warszawy przyjechali przedstawiciele organizacji żydowskich oraz zajmujących się kulturą i historią żydowską. W CKJ spotkali się m.in. reprezentanci Teatru Żydowskiego, Ambasady Izraela, AJC, B’nai B’rith, Centrum Badań Kultury Żydowskiej UŁ, Centrum Edelmana, Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska-Izrael, Stowarzyszenia Dzieci Holocaustu, FODŻ, Fundacji Rodziny Nissenbaumów, Fundacji Taubego, GWŻ Warszawa, Hillel Polska, JCC Kraków, JCC Warszawa, Jointu, Muzeum Getta Warszawskiego, Muzeum Polin, Stowarzyszenia Cukunft, Stowarzyszenia Czulent, Stowarzyszenia Ha Koach, Stowarzyszenia Krotochwile, Stowarzyszenia ŻIH, Wydawnictwa Austeria, Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Spotkanie odbyło się przy wsparciu: Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, Fundacji Shalom, Gminy wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, JDC Joint Distribution Committee, Muzeum Getta Warszawskiego, Shapiro Silverberg AJC Central Europe Office, Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny. 

prowadząca spotkanie Karolina Szymaniak

Prezentacja ŻIH na Seminarium Jidysz

Wirtualna prezentacja Żydowskiego Instytutu Historycznego w wykonaniu Karoliny Szymaniak – to jedna z atrakcji, jaka czekała na słuchaczy Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz w ten weekend.

ŻIH powstał w 1947 r., a jego pierwszym dyrektorem był Nachman Blumental. Tradycja naukowa Instytutu nawiązuje do YIVO – założonego w 1925 r. Żydowskiego Instytutu Naukowego, który od 1940 r. ma swoją siedzibę w Nowym Jorku.

ŻIH prowadzi badania naukowe, wydaje książki, organizuje wystawy i wydarzenia kulturalne. Prowadzi szeroką działalność, a jego największym skarbem jest Archiwum Ringelbluma należące do Stowarzyszenia ŻIH. ŻIH pomaga też prowadzić badania genealogiczne – ma w tym ogromne doświadczenie i sukcesy w odnajdywaniu przodków.

Karolina Szymaniak opowiedziała nam o samym budynku, w którym mieści się Instytut. Dziś to jedyny adres przy ul. Tłomackie.

– To poraniony budynek i wchodząc do niego, zobaczycie te rany – mówiła Karolina Szymaniak o śladach pożaru, jaki wybuchł po wysadzeniu Wielkiej Synagogi na Tłomackiem. Te ślady wciąż są widoczne na podłodze ŻIH-u.

19. Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jidysz to drugi kurs prowadzony przez Fundację Shalom i nasze Centrum w formule online. Bierze w nim udział 65 osób z kilkunastu krajów! Codziennie uczymy się jidysz na czterech poziomach zaawansowania, bierzemy udział w warsztatach, wykładach, tutorialach, konwersacjach oraz dodatkowych zajęciach integracyjnych.

Więcej o Seminarium na stronie: http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

Wegetarianizm i weganizm – kolejny wykład na Seminarium Jidysz

Wegetarianizm i weganizm, żydowskie jedzenie w perspektywie ekokrytycznej to tematyka dzisiejszego wykładu w ramach Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz, który wygłosiła Paulina Kakareko-Iwanow.

Żydowska tradycja i kultura wiąże się z troską o środowisko i szacunkiem do zwierząt. Czym jest perspektywa ekokrytyczna? To sposób naukowców na badanie kryzysu ekologicznego poprzez literaturę, kulturę i środowisko.

Czy jedzenie, sposób odżywiania się, może mieć związek z tożsamością? Kiedy myślimy o żydowskim wegetarianizmie, do dbania o zwierzęta i otaczający nas świat dochodzą uniwersalne żydowskie zasady. Wykładowczyni mówiła o koszerności w kontekście wegetarianizmu i weganizmu, współczuciu dla zwierząt w kontekście zasad religijnych oraz… cytowała fragmenty ksiąg religijnych, które potwierdzają jej słowa.

Zapraszamy na kolejne wykłady – nie trzeba zapisywać się na cały program, można wybrać pojedyncze aktywności. Szczegóły na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

Litewskie krajobrazy w poezji jidysz

Litewskie krajobrazy w poezji jidysz – to temat dzisiejszego wykładu w ramach Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz. Z wynikami swoich badań zapoznał naszych słuchaczy Mikhail Krutikov.

Litwa (Lite) to terytorium dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, obejmującego dzisiejsze tereny Białorusi, Litwy, część Łotwy oraz Polski i Ukrainy. Dla Żydów i żydowskiej kultury to miejsce wyjątkowe. Litwaccy poeci jidysz czuli szczególnie bliski związek z ziemią, na której mieszkali. Czerpali inspirację z piękna tamtejszej natury.

Wykładowca skupił się na przedstawieniu twórczości trzech autorów: Lejba Najdusa, Mojsze Kulbaka i Elchonena Voglera.

Najdus (1890-1918) tłumaczył utwory m.in. Mickiewicza i Puszkina. W swojej własnej poezji przedstawiał się jako nostalgiczny wędrowiec po litewskich zakamarkach.

Kulbak (1896-1937) uczył się w jesziwie, po pierwszej wojnie światowej przeniósł się do Berlina. Tam pisał wiersze o swoich rodzinnych, litewskich stronach. Gdy wyprowadził się z Berlina, zaczął pisać utwory o tym mieście. Jego twórczość jest pełna melancholii i romantyzmu.

Vogler (1907-1969) był członkiem grupy Jung Wilne. Po wojnie wyjechał do Paryża. Jeden z jego utworów dotyczy… miłości do sadu śliwkowego.

W czasie wykładu mogliśmy poznać fragmenty wierszy, ich tłumaczenia oraz dyskutować nad ich znaczeniem.

Zapraszamy na warsztaty i wykłady naszego Seminarium. Można zapisać się na pojedyncze aktywności! Szczegóły na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

warsztaty kulinarne - krojenie truskawek

Słodkości na warsztatach kulinarnych

Nasze Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jiydsz to nie tylko lektoraty, wykłady i warsztaty, ale też mnóstwo przyjemności. Dziś wspólnie – pod okiem Michała Lachura – zajrzeliśmy do kuchni Fani Lewando. Przygotowaliśmy przedwojenne żydowskie słodkości: pączki, marchewkowy tort oraz tartę z truskawkami i sosem waniliowym.

Michał Lachur pracuje z przepisami inspirowanymi recepturami Fani Lewando od dawna. Przetłumaczył je z jidysz i uzupełnił. W czasie zajęć opowiadał nie tylko o sposobie przygotowywania poszczególnych potraw, ale też o tym, jakie słynne osobistości jadły te same dania w kuchni Fani Lewando.

Nie musicie zapisywać się na cały program Seminarium, by wziąć udział w kolejnych warsztatach kulinarnych, które odbędą się 10 lipca. Możecie zgłosić się na same warsztaty (lub inne aktywności przez nas proponowane). Szczegóły na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Warsztaty kulinarne prowadzone są w języku angielskim.

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

“Zwrócenie się w stronę natury”. Wykład w ramach Seminarium Jidysz

Miasteczko – sztetl i życie jego mieszkańców w odniesieniu do natury to temat kolejnego wykładu w ramach Międzynarodowego Seminarium Języka i Kultury Jidysz. O naturze w kulturze jidysz mówił nam dziś Marek Tuszewicki z Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Żydzi przez lata byli związani z życiem miejskim. Ważną częścią ich funkcjonowania była edukacja – wielu potrafiło czytać i pisać, miało dostęp do ksiąg naukowych, opracowań, rozwijało swoje zainteresowania w tej dziedzinie.

Głównymi autorytetami byli rabini, a edukacja religijna stała się ważnym elementem funkcjonowania Żydów. Powodowała jednak zamknięcie na świeckie wykształcenie. Wiedza studentów jesziw o otaczającym ich świecie była ograniczona. Również dotyczyło to wiedzy o naturze i przyrodzie.

Żydzi mieszkający na wsiach byli bliżej natury, zwierząt domowych (w tym psów, uznawanych za nieczyste) i rolnictwa. Mieli jednak ograniczony wpływ na żydowską kulturę.

Sztetl był częścią większego systemu ekonomicznego. Stąd wszelkie kryzysy finansowe powodowały zwrócenie się jego mieszkańców w stronę natury i rolnictwa.

Więcej o Seminarium organizowanym przez Fundację Shalom i CKJ na stronie http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny

screen z wykładu

Rozpoczęcie 19. Seminarium Jidysz

Właśnie rozpoczęło się 19. Międzynarodowe Seminarium Języka i Kultury Jidysz. To drugi kurs prowadzony przez Fundację Shalom i nasze Centrum w formule online. Bierze w nim udział 65 osób z kilkunastu krajów!

– Cieszymy się, że do nas dołączyliście. Mamy nadzieję, że przez najbliższe trzy tygodnie będziemy się uczyć jidysz, ale też miło spędzać czas – powitała uczestników Michalina Jadczak, koordynatorka Seminarium.

– Dziś poznajecie swoich nauczycieli jidysz. Dziękujemy studentom oraz nauczycielom, prowadzącym warsztaty, konwersacje, tutoriale – dodała Natalia Chmielarz, koordynatorka Seminarium.

Życzenia od Gołdy Tencer – pomysłodawczyni Seminarium – przekazała Hanna Pałuba z Fundacji Shalom. – Jesteśmy bardzo szczęśliwi, że bierzecie udział w naszym projekcie. Wiem, że wszyscy chcieliby się spotkać osobiście, a nie przez ZOOM, ale jednocześnie jest to szansa dla tych, którzy nie mogliby przyjechać do Polski. Mam nadzieję, że w przyszłym roku spotkamy się w Warszawie – zapewniła Hanna Pałuba.

Ci, którzy na Andersa 15 mają blisko, mogą śledzić ofertę CKJ, bo już wkrótce będzie szansa wzięcia udziału w wydarzeniach stacjonarnych.

Wykład inauguracyjny tegorocznego Seminarium – w jidysz – wygłosił Samuel Kassow. Dotyczył on jidyszowego ruchu krajoznawczego w Polsce w okresie międzywojennym. Dowiedzieliśmy się wiele o górskich wędrówkach, spływach kajakowych oraz przekazywaniu regionalnych historii.

Więcej o Seminarium na stronie: http://jidyszland.pl/pl/seminarium-jidysz/

 

Patronat nad projektem: Muzeum Historii Żydów Polskich Polin, Żydowski Instytut Historyczny

 

Projekt współfinansowany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny