Pochwała głupoty – o głupcach w kulturze jidysz

10.03.2026 18:00

Pochwała głupoty – o głupcach w kulturze jidysz

8 grudnia 1978 roku, dzień przed ceremonią noblowską, Icchok Baszewis Singer spotkał się ze społecznością żydowską w Sztokholmie na uroczystej kolacji i rozpoczął mowę słowami:

« Ludzie często mnie pytają, dlaczego piszę w jidysz. Spróbuję odpowiedzieć na to pytanie (..) odpowiem pytaniem na pytanie. A brzmi ono: dlaczego nie miałbym pisać w jidysz?! »

Następnie przywołał całą serię jidyszowych idiomów, m.in. określeń na głupca – od « mędrzec z Ma nisztana » po « szojte ben pikholc ». To ostatnie, nasze ulubione, znaczy dosłownie „głupiec syn dzięcioła”. And we think it’s beautiful 🙂

Podczas warsztatów posłuchamy nagrania Noblisty i poznamy barwne jidyszowe idiomy związane z głupotą. Uruchomimy językową kreatywność i spróbujemy stworzyć jak najbardziej soczyste – a może i absurdalne – odpowiedniki tego jidyszowego „idiotykonu”. Na koniec zaprosimy na część artystyczno-performatywną inspirowaną wizerunkami głupców.

Prowadzenie: Karolina Szymaniak – pracowniczka Sorbonne Université w Paryżu, gdzie wykłada jidysz, historię literatur i kultur Europy Środkowo-Wschodniej oraz prowadzi zajęcia
w ramach programu komunikacji międzykulturowej i muzeologii. Autorka prac i edycji poświęconych awangardzie jidysz, modernizmowi i twórczości kobiet. Współpracowała m.in. z Muzeum Sztuki, Muzeum Narodowym czy Muzeum POLIN. Jurorka Nagrody Literackiej M.St. Warszawy. Współzałożycielka Żydowskiego Instytutu Sztuki.

ZAPISY: https://forms.gle/ZFPSAmywEWGJUtoY6

Pomysł i część artystyczna: Natalia Chmielarz we współpracy z Anną Rabczuk

____________________________________

Wydarzenie dofinansowano ze środków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji