A ku iz geflojgn ibern dach/Krowa przeleciała nad dachem – malarstwo Chagalla widziane przez pryzmat języka – warsztaty z Karoliną Szymaniak
24.11.2025 18:00
Jak wielu modernistów, Marc Chagall chętnie włączał w swój idiom wizualny elementy językowe, podejmując z odbiorcami grę, która dziś nie zawsze może być – nomen omen – czytelna.
Na warsztacie proponujemy spojrzeć na twórczość, szczególnie tę wczesną, Chagalla przez pryzmat języka – a w zasadzie języków, które odgrywają najważniejszą rolę w jego twórczości – przede wszystkim jest to jidysz, ale także hebrajski i rosyjski.
Język jidysz – jego idiomatyka, ale i literatura – leżą u podstaw wielu motywów, które dziś są rozpoznawane jako typowo Chagallowskie. Malarz do swojej twórczości nierzadko wprowadzał translingwalne motywy, przekształcając samą materię języków, którymi operował. W ten sposób zmuszał też (a może: zachęcał) odbiorcę, by porzucił konwencjonalne sposoby widzenia i czytania.
Na warsztacie nauczymy się rozczytywać te Chagallowskie motywy i szyfry, rozumieć lingwistyczne żarty i gry (pozostające w dialogu m.in. z praktykami futurystów), ale także rozpoznawać literackie aluzje. Porozmawiamy trochę o typografii. Przyjrzymy się wreszcie ścisłej współpracy Chagalla z awangardowymi twórcami jidysz – w Kijowie, Warszawie i Paryżu. Dowiemy się też, dlaczego miasteczko chodzi (i czemu nie jest wsią) i co robi niejaki Lagasz we “Wprowadzeniu do teatru żydowskiego”.
Warsztat składa się z dwóch części – wprowadzenia historycznego i części praktyczno-twórczej, którą współprowadzić będzie Natalia Chmielarz.
Dla kogo jest ten warsztat?
- dla osób zainteresowanych twórczością Marca Chagalla
- dla miłośników sztuki modernistycznej
- dla osób pasjonujących się językami i zjawiskiem wielojęzyczności
- dla wielbicieli szarad, szyfrów i zagadek
- wszystkich, którzy czują się zainteresowani!
Uwaga! Nie trzeba znać jidysz, by wziąć udział w warsztacie, ale serdecznie zapraszamy również osoby znające jidysz.
Warsztaty towarzyszą wystawie „Moc słów” Muzeum Historii Żydów Polskich Polin